‘Nieuwe’ Jeugdwet een succes?

‘Nieuwe’ Jeugdwet een succes?

Actueel/ inspiratie 

We hebben je in vogelvlucht meegenomen in de geboorte van de Jeugdwet. De aanleiding was; bureaucratie, slechte samenwerking tussen instanties, wachttijden, medicalisering (steeds meer kinderen met een label), onvoldoende laagdrempeligheid en stijgende kosten. En hoe doen we het nu?  

Als je de krantenkoppen leest lijkt het alsof er niets terecht is gekomen van de transformatie en idealen. Financiële tekorten, wachtlijsten, kinderen tussen wal en schip. Een deel van de taken worden zelfs verplicht weer gecentraliseerd. Is de decentralisatie mislukt? Valt er nog iets te redden?  

Op dit vlak is er inspiratie genoeg. We delen hieronder onze zienswijze op een aantal punten en artikelen die dit vanuit verschillende oogpunten belichten.  

Financiële tekorten

Met de decentralisatie is er ook een flinke financiële taakstelling neergelegd (lees bezuinigingen). Dit terwijl er juist geïnvesteerd moest worden in het implementeren van het nieuwe jeugdstelsel. Daar komt nog bij dat er door de jaren heen taken bij zijn gekomen zonder dat er geld bij kwam. Voorbeelden hiervan zijn de gezinshuizen en pleegzorg die tot 21 jaar gefinancierd moeten worden en de zorg aan asielzoekerskinderen.  

Het doel van de Jeugdwet is om dichtbij de inwoner hulp te bieden en de drempel tot hulp te verlagen. Het lijkt er nu op dat dit ‘succes’ van de Jeugdwet heeft geleid tot meer hulp, terwijl eigenlijk de gedachte was: minder professionele hulp. Vanzelfsprekend leidt dit ook tot financiële tekorten.  

TIP

Lees bijvoorbeeld eens: Stelsel in groei: een onderzoek naar financiële tekorten in de jeugdzorg (Andersson Elffers Felix, 2020)  
https://www.volkskrant.nl/nieuws-achtergrond/gemeenten-krijgen-voor-volgend-jaar-1-3-miljard-extra-voor-jeugdzorg~b34a2cd7/ 
https://publicaties.zonmw.nl/eerste-evaluatie-jeugdwet/ 

Wachttijden

Wachttijden is een complex vraagstuk. Wachttijden zijn ook niet ontstaan met de komst van de Jeugdwet, ook daarvoor waren wachtlijsten al een groot probleem. De volgende aspecten spelen een rol bij de wachtlijsten: 

  • De gemeente moet voldoende van de juiste zorg inkopen 
    • Dat betekent dat zij een divers aanbod moeten inkopen waar gezinnen met allerlei vragen terecht kunnen. Dat betekent ook dat dit diverse aanbod er moet zijn. Te weinig of niet goed ingekocht leidt tot wachtlijsten. 
  • Verkokering bij de aanbieders wat leidt tot contra-indicaties (dit kind past niet bij ons zorgaanbod) 
    • Nog altijd zien we dat een contra-indicatie er voor zorgt dat een kind niet tijdig de juiste behandeling krijgt. Zorgaanbieders hebben ook nog vaak verkokerd en op hun eigen eilandje hun hulpaanbod georganiseerd. Past een jeugdige niet binnen dat aanbod, dan stagneert de zorg. Zeker voor zeer specialistische, complexe hulp is de juiste hulp soms simpelweg niet voorhanden.
  • Cherrypicking 
    • Ook aanbieders kampen met financiële problemen waardoor sommige er voor kiezen om ‘makkelijke’ cliënten aan te nemen en complexe zaken op de wachtlijst te laten staan.  
  • Personeelstekort 
    • De zorg is een omgeving waarin personeel niet aan te slepen is. Dit leidt tot hoge werkdruk, hoog ziekteverzuim en een hoog verloop van personeel. Het is namelijk zwaar werk met veel verantwoordelijkheid. Wanneer een organisatie in een negatieve spiraal komt is het tij moeilijk te keren. 

TIP

Jeugdbescherming Brabant over cliëntenstop: ‘Dit is de enige stap die we nog kunnen zetten’ (Trouw, 2021)  

Van decentraliseren naar centraliseren

De laatste tijd vindt ook steeds meer discussie plaats over het weer centraliseren van de jeugdzorg. Het dichterbij brengen van hulp en het leveren van maatwerk zorgt er ook voor dat er verschillen zijn ontstaan tussen gemeenten. Of eigenlijk zouden we moeten zeggen verschillen tussen regio’s. Over het algemeen kopen gemeenten gezamenlijk in regionaal verband in. 

Ook zijn er politieke voorstellen om bijvoorbeeld een deel van de jeugdzorg weer te centraliseren. Bijvoorbeeld de zware, specialistische hulp omdat dit zelfs regionaal moeilijk te organiseren is.

 

TIP

https://www.volkskrant.nl/columns-opinie/de-decentralisatie-van-de-jeugdzorg-is-mislukt-daarom-hopen-wij-vurig-op-een-terugkeer-van-een-landelijke-regeling~b3232dbd/
  • Yes! Ik heb heerlijk zitten filosoferen.

Alemke van Baren

Alemke weet in ieder mens het beste te zien en naar boven te halen. Haar missie; dat professionals stevig in hun schoenen staan en met plezier aan het werk zijn!

Als coördinator leren en ontwikkelen denkt ze graag met jou mee wat passend is bij jouw team. Een workshop, integrale dag of wil je liever een compleet opleidingsplan met uitgewerkte leerlijn?

Daarnaast coacht zij, begeleid intervisie en verzorgt diverse workshops. Een ondernemend en creatief type die naast Yong een eigen praktijk runt.  

Femke Masselink

Femke weet als geen ander de Jeugdwet van papier naar het gesprek aan de keukentafel te vertalen. Vanuit haar rollen als jeugdprofessional, kwaliteitsmedewerker, projectleider en coördinator kent zij het hele jeugdveld. 

Zij leidt jeugdprofessionals op ‘on the job’. Daarnaast deelt zij haar kennis als trainer vanuit Yong, de Bestuursacademie en Schulinck.  

Maaike Ariaans

Maaike landde toevallig bij de Participatiewet, maar wilde daarna niets anders. Een mens met hart voor deze wet. In haar rollen binnen inkomen, minima, inburgering, de toeslagenaffaire, Tozo en ga zo nog even door heeft zij zich binnen dit veld gespecialiseerd. 

Naast haar coördinerende rollen binnen de Participatiewet, draagt ze haar expertise over als trainer bij Yong en de Bestuursacademie. 

Lars Vermeulen

Lars brengt kennis over op een enthousiaste en speelse manier. Ervaring binnen de PW, Inburgering, Wmo en Jeugd maken Lars een echte all-rounder die goed de verbanden binnen het sociaal domein weet te leggen.

Momenteel geeft Lars trainingen op het gebied van de Participatiewet, Inburgering en Wmo en versterkt als integraal kwaliteitsmedewerker diverse teams binnen de gemeente.

Heleen Vermeulen

Sta je open voor een stevige portie zelfreflectie met een vleugje humor? Dan ben je bij Heleen aan het juiste adres. 

Zij heeft veel ervaring met het werken in een politiek sensitieve omgeving en coacht dan ook graag teamleiders en beleidsmedewerkers om stevig in hun schoenen te staan en leiderschap te tonen. 

 Daarnaast geeft zij trainingen vanuit Yong over integraal werken en adviseurschap. 

Irma Ramackers

Irma is een wandelende encyclopedie die uit haar hoofd de betreffende wettekst weet op te lepelen. Stel een vraag en je krijgt een kloppend antwoord. Niet voor niets geeft zij sinds jaar en dag trainingen over de Participatiewet, Wmo en integraal werken. Zij neemt geen blad voor de mond, en stelt jou de vraag waarmee je net dat stapje verder komt. 

Irma werkt als teamleider in het sociaal domein, coacht jonge professionals en verzorgt diverse trainingen voor Yong.