Het benutten van het arbeidspotentieel en mensen mee laten doen
De Paricipatiewet voorziet weliswaar tijdelijk in een inkomen, maar het doel is dat inwoners geholpen worden om zo snel mogelijk weer zelf in hun levensonderhoud te voorzien. In de volgende module (7) gaan wij in op hoe gemeenten ondersteuning bieden aan inwoners zonder arbeidsbeperkingen. In dit hoofdstuk zoomen we in op de ondersteuning voor mensen met een arbeidsbeperking.
Voor mensen met een arbeidsbeperking is de toegang tot de arbeidsmarkt vaak complexer en slagen zij er ook niet altijd in om het wettelijk minimumloon te verdienen. Met de invoering van de Participatiewet heeft het Rijk gemeenten de opdracht gegeven om de deelname aan de arbeidsmarkt voor mensen met een arbeidsbeperking te bevorderen.
We spreken binnen de Participatiewet over mensen met een arbeidsbeperking wanneer zij structureel niet in staat zijn om zonder ondersteuning minimaal het wettelijk minimumloon te verdienen. Dus niet iedereen met een beperking is per definitie ook arbeidsbeperkt.
Al voor de invoering van de Participatiewet is er op 11 april 2013 een sociaal akkoord gesloten, waarbij werkgevers en overheid met elkaar afspraken hebben gemaakt om mensen met een arbeidsbeperking zoveel mogelijk aan regulier werk te helpen.
De doelstelling was en is om 125.000 reguliere banen te creëren bij reguliere werkgevers in de periode van 2013 tot 2026. In het oorspronkelijk akkoord ging het om 100.000 banen in het bedrijfsleven en om 25.000 banen bij de overheid. In 2015 is deze afspraak vastgelegd in de Wet Banenafspraak.
Het onderstaande filmpje legt de Wet Banenafspraak uit. Het filmpje gaat ook in op het doelgroepenregister. Hier gaan wij later in deze module nog op in.
Quotum arbeidsbeperkten
Om de voortgang van de Banenafspraak te monitoren is de doelstelling eveneens vertaald in jaarlijks te behalen aantallen banen (het quotum). Als de doelstelling niet wordt gehaald, dan kan de regering vanaf 2015, de quotumregeling activeren. Dan wordt een taakstellend percentage banen opgelegd aan werkgevers met meer dan 25 werknemers in dienst. Als er in het jaar volgend op het instellen van het quotumpercentage niet wordt voldaan aan dit percentage, dan volgt er een boete van € 5.000,- voor elke niet-ingevulde baan. Alleen werkgevers met meer dan 25 werknemers (meer dan 40.575 verloonde uren per jaar) krijgen met de quotumregeling te maken.
In 2018 kondigde staatssecretaris Van Ark van SZW aan dat ze de Wet banenafspraak en het quotum arbeidsbeperkten wilde vereenvoudigen in een nieuw systeem. Naar aanleiding van die aankondiging is het instrument van quotumheffing voorlopig tot 1 januari 2022 opgeschort.
De vereenvoudiging van het systeem heeft de volgende elementen:
- In werking treden quotumregeling uitstellen tot uiterlijk 2022
- Samenvoeging van doelstelling 125.000 banenafspraken (geen onderscheid meer tussen bedrijfsleven en overheid)
- Inclusiviteitsopslag: bonus van €5000 voor elke gerealiseerde banenafspraak-baan
TIP
Meer weten over de Wet banenafspraak of quotum arbeidsbeperkten? Kijk hier of hier.
Breed offensief
De Wet Banenafspraak en quotum arbeidsbeperkten maken onderdeel uit van het ‘breed offensief’. De initiatiefneemster hiervan is voormalig staatssecretaris van SZW, mevrouw Tamara van Ark. Het Breed Offensief bevat maatregelen die ervoor moeten zorgen dat mensen met een arbeidsbeperking naar vermogen stapsgewijs deel kunnen nemen aan de arbeidsmarkt. Wanneer stappen niet lukken moet het mogelijk zijn dat de werknemer dan weer terug kan naar een vorige stap en niet weer terug is bij af. Dit wordt mooi verbeeld in onderstaand overzicht.
